Đăng ký xét tuyển trực tuyến

Tìm hiểu nguyên nhân gây bệnh trong Y học cổ truyền

11:54 - 19/03/2019 | 373 lượt xem |  Chuyên mục: Trung cấp chuyên nghiệp | admin

Y học cổ truyền cho rằng con người và thế giới xung quanh là
một chỉnh thể thống nhất, vì vậy mà sử dụng quan điểm chỉnh thể để bàn về quá
trình phát sinh, phát triển, biến hóa của những nhân tổ gây bệnh. Sau đây, hãy
cùng tìm hiểu nguyên  nhân gây bệnh trong
Y học cổ truyền.

1. Y học cổ truyền phân loại nguyên nhân gây bệnh như thế nào?

Việc xác định được nguyên nhân gây bệnh là một việc rất phức tạp vì có nhiều yếu tố và nguyên nhân gây bệnh khác nhau. Theo các Y sỹ Y học cổ truyền Đắk Lắk, dựa vào các nhân tố chính gây nên bệnh, Y học cổ truyền chia ra thành những loại sau:

Do hoàn cảnh thiên nhiên ( khí hậu, thời tiết, địa lý) ảnh hưởng đến con người và thường gom vào 6 loại gọi chung là 6 khí : Phong (gió), Hàn (lạnh), Thử (nóng), Thấp (ẩm ướt), Táo (khô ráo), Hỏa (nhiệt) tức lục Dâm gọi là nguyên nhân bên ngoài.

Tìm hiểu nguyên nhân gây bệnh trong Y học cổ truyền

Y học cổ  truyền chia nguyên nhân gây bệnh thành 3 loại là bên trong, bên ngoài và những nguyên nhân khác

Hoàn cảnh gây ra những rối loạn Tâm sinh lý do 7 thứ tình (Vui, buồn, giận, lo, nghĩ, kinh, sợ) gọi là nguyên nhân bên trong.Bên cạnh đó còn có những nguyên nhân khác như : đàm ẩm, chấn thương, rắn cắn…

2. Tìm hiểu nguyên nhân gây bệnh trong Y học cổ truyền

Nguyên nhân bên ngoài

Những nguyên nhân bên ngoài còn được gọi là ngoại nhân. Sáu khí (Phong, Hàn, Thử, Thấp, Táo, Hỏa) của khí hậu, khi biến đổi bình thường thì cơ thể thích nghi dễ dàng. Tuy nhiên, khi khí hậu không bính thường, thường gọi là trái gió… trở trời… thì lại là nguyên nhân gây bệnh gọi là Lục dâm, lục tà.

Các tà khí này, nhân cơ hội cơ thể suy yếu (chính khí hư) liền xâm nhập vào cơ thể gây ra bệnh (tà khí thịnh).

Tà khí luôn quan hệ với thời tiết, gây bệnh vào 1 mùa thích hợp như : mùa xuân hay gặp Phong tà, mùa hè hay gặp bệnh do Hỏa tà và Thử tà…
Mỗi tà khí, khi cảm nhiễm, thường dễ làm tổn thương Tạng phủ có quan hệ ngũ hành như : Phong tà hay làm hại Can, Hàn tà hay làm hại Thận…

Mỗi bệnh có thể do nhiều tà khí nhiễm vào và phối hợp với nhau : Phong – Hàn, Phong – Thấp..

Cần phân biệt có những trường hợp bệnh do ngoại cảm : Phong, Hàn, Thử, Thấp… với trường hợp cũng do Phong Hàn… bên trong cơ thể gây ra : Nội Phong, Nội Nhiệt… Tuy nhiên, mỗi loại tà khí đều có hội chứng riêng, cần phân tích kỹ chứng trạng bệnh để tìm ra nguyên nhân.

  • Phong

Phong mang đặc tính dương, dương thì đôngk, do đó gây ra co rút, kinh giât. Phong là gió nhẹ nên hay bốc lên, do đó đầu và mặt hay bị và đi ra ngoài gây ra sợ gió, gai rét.

  • Hàn

Hàn là âm tà, do đó, thường làm hại dương (trong cơ thể phần Biểu, ngoài da, liên hệ đến Dương), do đó, Hàn tà dễ xâm nhập vào da, cơ, vệ, khí của cơ thể. Hàn tà xâm nhập vào Tỳ làm Tỳ dương hư, không vận hóa được thức ăn gây ra tiêu chảy, chân tay lạnh…

Hàn tà có tính cách ngưng trệ, do đó khi xâm nhập vào cơ thể làm cho máu huyết đình trệ, đau nhức…

Hàn có tính cách co rút do đó thường gây ra chứng co rút các cơ, chuột rút, cổ vẹo khó xoay trở…

  • Thử

Trái với hàn, thử là dương tà nên mang đặc tính sốt viêm nhiệt. Tính hay thăng tán, do đó dễ làm tiêu hao tân dịch.

  • Thấp

Tìm hiểu nguyên nhân gây bệnh trong Y học cổ truyền

Nguyên nhân bên ngoài do sự tác động vủa tự nhiên và môi trường mà thành bệnh

Thấp chủ sự nặng nề và đình trệ, vì thế những triệu chứng có kèm thêm thấp thường rất nặng nề. Thấp cũng là âm tà, thường làm hại dương khí gây trở ngại cho khí vận hành.

  • Táo

Táo có tính khô ráo, vì thế hay làm tổn thương tân dịch và thủy dịch trong cơ thể, gây ra mũi khô, họng khô, kho khan, đại tiện, ít đờm…

  • Hỏa

Hỏa khí thường gây sốt cao, đỏ họng hay đỏ mặt. Hỏa thường bốc lên, do đó hay gây viêm nhiệt ở phần trên.

Nguyên nhân bên trong

  • Thất tình

Nguyên nhân bên trong chủ yếu do thất tình gây nên. Vui (hỷ), giận (nộ), buồn (ai), thương (ái), ghét (ố), sợ (cụ), muốn (dục) này kích thích quá độ hoặc quá kéo dài sẽ ảnh hưởng đến sự tuần hoàn của khí huyết, gây ra rối loạn chức năng của tạng phủ, gây nên bệnh huyết áp cao, bao tử loét hay thần kinh suy nhược.

  • Thất tình và tạng phủ

Theo Y học cổ truyền, thất tình thường gây nhiều bệnh ở 3 tạng chính là tâm, tỳ và can.

+ Tâm : ngực đau tức, mất ngủ, hay quên, tinh thần không ổn định, cười nói huyên thuyên , điên cuồng…

+ Can : hay cáu gắt, hông sườn đầy tức, kinh nguyệt không đều…

+ Tỳ : ăn uống kém, biếng ăn, rối loạn tiêu hóa…

Có thể hiểu như sau : thất tình, biểu hiện của âm chứng : buồn, lo… Âm sinh âm, do đó, thường làm cho phần âm của cơ thể bị tổn hại, phần âm của cơ thể giữa gặp nhất chính là huyết. Ba tạng Tâm, Can và Tỳ liên hệ trực tiếp đến huyết (Tâm chủ huyết, Can tàng huyết và Tỳ thông huyết, do đó 3 tạng này thường chịu ảnh hưởng nhiều của thất tình.

Một số nguyên nhân khác

Những nguyên nhân này được gọi là bất nội ngoại nhân, không do cảm nhiễm bởi tà khí lục dâm, cũng không phải do thất tình làm cơ thể suy yếu mà sinh bệnh.

Có thể kể đến một số nguyên nhân như đàm ẩm, ứ huyết, ăn uống, sang chấn, trùng thú cắn.

Những nguyên nhân gây bệnh trong y học cổ truyền có sự liên hệ mật thiết với nhau. Nguyên nhân bên ngoài khó xâm nhập vào cơ thể nếu cơ thể khỏe mạnh, nguyên nhân bên trong cũng phát tính hay phát triển nặng hơn nếu gặp phải một số nguyên nhân khác.

Bài viết được tổng hợp bởi Trường Cao đẳng Bách khoa Tây Nguyên hi vọng đã đem đến những thông tin hữu ích và giúp bạn đọc hiểu được những nguyên nhân gây bệnh theo Y học cổ truyền.

Địa chỉ: Số 300 - Hà Huy Tập - TP. Buôn Ma Thuột - tỉnh Đăk Lăk
Website: caodangbachkhoataynguyen.edu.vn
Email: tuyensinh@caodangbachkhoataynguyen.edu.vn
Điện thoại: 0984 004 045 - 02628 551 557 - 02628 551 553