Đăng ký xét tuyển trực tuyến

Lý luận Y học cổ truyền cơ bản và những điều cần biết

17:01 - 18/03/2019 | 373 lượt xem |  Chuyên mục: Trung cấp chuyên nghiệp | admin

Y học cổ truyền dựa trên lý luận phương Đông và nền tảng triết
học cơ sơ Âm dương- Ngũ hành cần bằng. Nếu bạn đang muốn tìm hiểu lý luận Y học
cổ truyền cơ bản, hãy tham khảo thông tin qua bài viết dưới đây.

1. Y học cổ truyền là gì?

Y học cổ truyền hay còn gọi là Đông y, được sử dụng để chỉ nền y học có nguồn gốc từ Trung Quốc và Việt Nam xưa, để phân biệt với Tây y ( y học hiện đại từ phương Tây).

Nguyên lý chữa bệnh theo Đông y chính là sự cân bằng và điều hòa giữa 2 thái cực và ứng dụng chủ yếu 8 biện pháp cơ bản là “Hãn”- làm ra mồ hôi, “Thổ”- gây nôn, “Hạ”- thông đại tiện, “Hòa”- hòa giải, “Ôn”- làm ấm, “Thanh”- làm mát, “Tiêu”- tiêu thức ăn tích trệ, “Bổ”- bồi bổ để khôi phục cân bằng chỉnh thể, hóa giải mâu thuẫn. Trong 8 phương pháp này , không có cách nào mang tính chất đối kháng, tấn công trực diện vào “bệnh tà” trong Tây y.

2. Tìm hiểu về lý luận Y học cổ truyền cơ bản

Theo chia sẻ của những Y sĩ Y học cổ truyền Đắk Lắk, Trường Cao đẳng Bách khoa Tây Nguyên: Lý luận Y học cổ truyền dựa trên nền tảng triết học cổ Trung Hoa: Âm Dương- Ngũ hành. Bên cạnh đó, cơ sở lý luận Đông y còn bao gồm: học thuyết tạng tượng- lục phủ, học thuyết tạng  phủ, học thuyết thủy hỏa của Hải Thượng Lãn Ông… Dưới đây là thông tin cơ bản về những nền tảng lý luận này.

Học thuyết Âm – Dương

Trong y học, học thuyết âm- dương quán tiệt từ đầu đến cuối, từ đơn giản đến phúc tạp trong suốt quá trình cấu tạo của cơ thể,sinh lý, bệnh lý, chẩn đoán và các phương pháp chữa bệnh y học cổ truyền như châm cứu, thuốc, xoa bóp, khí công…

Lý luận Y học cổ truyền cơ bản và những điều cần biết

Học thuyết Âm- Dương là cơ sở lý luận của Y học cổ truyền

Một số quy luật cơ bản của học thuyết âm dương bao gồm:

  • Âm dương đối lập nhau: Được hiểu là sự mâu thuẫn, chế ước và đấu tranh giữa 2 mặt âm dương.
  • Âm dương hỗ căn: Hỗ căn chính là sự tương trợ lẫn nhau. Hai mặt âm dương tuy đối lập nhưng vẫn phải nương tựa lẫn nhau mới tồn tại được, mới có ý nghĩa. Cả hai mặt đều là tích cực của sự vật, không thể đồng hóa tiếp tục được.
  • Âm dương tiêu trưởng: Tiêu là sự mất đi, trưởng là sự phát triển, nói lên sự vận động không ngừng sự chuyển hoá lẫn nhau giữa hai mặt âm dương.
  • Âm dương bình hành: Hai mặt âm dương tuỵ đối lập, vận động không ngừng, nhưng luôn lặp lại được thế thăng bằng, thế quân bình giũa hai mặt.Sự mất thăng bằng giữa hai mặt âm dương nói lên sự mâu thuẫn thống nhất, vận động và nương tựa lẫn nhau của vật chất.

Học thuyết Tạng tượng- Lục phủ

Lục phủ là 6 bộ phận của cơ thể con người: đởm, vị, đại trường, tiểu trường, bàng quan, tâm tiêu gọi là lục phủ. Công năng của lục phủ là tiêu hoá thức ăn uống, hấp thu và phân bố tân dịch, bài tiết phế liệu và cặn bã, chỉ nên tả ra mà không nên tàng chứa cho nên lục phủ lại có tên là “phủ truyền hoá”.

Đởm bám vào gan, công năng sinh lý của đởm vừa có quan hệ tới sự tiêu hoá của thức ăn, vừa quan hệ tới hoạt động tinh thần. Vì thế đởm vừa được xếp vào lục phủ, vừa được xếp vào phủ kỳ hằng.

Vị phủ nằm ở dưới cách mạng, trên tiếp với thực quản, dưới thông với tiêu trường, miệng trên gọi là “bí môn”, miệng dưới gọi là “u môn”, bí môn cũng gọi là “thượng quản”, u môn cũng gọi là “hạ quản” ba vùng gọi là “vị quản”. Thức ăn uống từ miệng vào, qua thực quản rồi vào vị cho nên vị gọi là “đại thượng”. Cái kho lớn hoặc gọi là “bể của thủy cốc”.

  • Vị trí của tiểu trường: phía trên, tiểu trường tiếp với u môn, thông với vị, phía dưới tiếp với “Hạ lan môn” thông với đại trường.
  • Đại trường bao gồm 2 bộ phận: hồi trường và trực trường,  đầu cuối trực trường gọi là giang môn (phách môn).
  • Bàng quang ở vùng bụng dưới, là chỗ chất nước dồn góp lại. Công dụng của bàng quang là bài tiết nước tiểu cất giữ tân dịch.
  • Tam tiêu là đường nguyên khí phân bố thức ăn uống chuyển hoá ra vào, chủ khí, chủ thủy, trông coi toàn bộ hoạt động khí hoá trong cơ thể.

Học thuyết tạng phủ ( tạng tượng)

“Tạng” là các tổ chức cơ quan trong cơ thể. “Tượng” là biểu tượng của hình thái, sinh lý, bệnh lý của nội tạng phản ánh ra bên ngoài cơ thể. Chính vì thế, quan sát cơ thể sống để nghiên cứu quy luật hoạt động của nội tạng gọi là “tạng tượng”.

Cơ sở hình thành học thuyết  tạng tượng là giải phẫu cổ xưa, biểu hiện hoạt động chức năng, tạng: tạng phủ, cơ quan, tượng: hiện tượng chức năng.

Lý luận Y học cổ truyền cơ bản và những điều cần biết

Quan sát cơ thể sống để nghiên cứu quy luật hoạt động của nội tạng gọi là “tạng tượng”

Nội dung của tạng tượng bao gồm: mọi tổ chức cơ quan và qui luật của chúng: tâm, can, tỳ, phế, thận, đờm, vị, đại trường, tiểu trường, bàng quang, tâm bào, não, tủy, cốt mạch, tử cung, kinh lạc, khí huyết, đinh vệ, tinh khí thần, tân dịch cho đến da, lông, gân, thịt, móng, tóc, tai, mắt miệng, lưỡi, mũi, tiền âm, hậu âm.

Học thuyết thủy hỏa của Hải Thượng Lãn Ông

Dựa trên sự kết hợp giữa y lý của y học cổ truyền phương Đông với các học thuyết triết học duy vật cổ như âm dương, ngũ hành, tạng tượng, Hải Thượng Lãn Ông đã xây dựng lên học thuyết thủy hỏa. Ông cho rằng  “chữa bệnh nặng không biết đến thủy, hỏa; chữa bệnh nhẹ không biết đến khí huyết thì chẳng khác chi trèo cây tìm cá”.

Nội kinh viết: Trời đất lấy 2 khí âm dương mà hoá sinh muôn vật. Con người lấy 2 khí âm dương mà nuôi sống mọi nơi.

Trời đất hoá dục muôn vật đều phải do sự xâm nhập của khí âm dương trong bốn mùa, rồi mới có thể phát triển được công năng: sinh trưởng, thu, tàng; để làm chung thuỷ cho muôn vật. Vì vậy trời đất lấy 2 khí âm dương mà hoá sinh muôn vật. Thuỷ hoả là chỗ bình hiện rõ ra của âm dương, mà âm dương là tính hình của thuỷ hoả.

Trong cơ thể con người, làm nền sự ôn dương gọi là dương khí, làm nền sự nhu dưỡng gọi là âm huyết. Dưỡng khí, âm huyết luôn luôn tồn tại và hỗ căn lẫn nhau, hai mà một, một mà hai. Đó là sự hiện hình của âm dương, cũng là thực thể của thuỷ hoả giao hợp với nhau trong nhân thể.

Trên đây là một số thông tin chia sẻ về lý luận Y học cổ truyền cơ bản. Bài viết hi vọng đã đem đến chia sẻ hữu ích, giúp bạn tìm hiểu cơ sở lý luận y học cổ truyền hiệu quả.

Địa chỉ: Số 300 - Hà Huy Tập - TP. Buôn Ma Thuột - tỉnh Đăk Lăk
Website: caodangbachkhoataynguyen.edu.vn
Email: tuyensinh@caodangbachkhoataynguyen.edu.vn
Điện thoại: 0984 004 045 - 02628 551 557 - 02628 551 553